In 1924 bestelde de LVA in totaal 30 nieuwe lesvliegtuigen. Deze lesvliegtuigen van het type Fokker S.IV. In 1923 waren al 15 Fokker S.II toestellen aan de vloot van lesvliegtuigen toegevoegd. De Spijker V.2 toestellen waren zo langzamerhand wel aan vervanging toe. Of voldeed de S.II soms niet? Fokker had het op dat moment niet erg druk, ook dat was misschien een reden voor de bestelling. Hoe het ook zij, het nieuwe type dat besteld werd bracht Fokker werk en ook de vliegschool zag het type met enthousiasme tegemoet. Niemand kon op dat moment weten dat de S.IV tot in mei 1940 zou worden gebruikt als lesvliegtuig.

Het nieuwe type lesvliegtuig was niet meer dan een gemoderniseerde Fokker S.II. Veel moeilijkheden zal daarom de bouw van de toestellen niet gegeven hebben. Gekozen werd voor een 125 PK Le Rhone Oberursel rotatiemotor. Al in 1924 werden de eerste 15 toestellen afgeleverd met de registraties 99 tot 113. Een jaar later werden de 114 tot 128 afgeleverd.

Door de instructeurs werd de S.IV boven de S.II verkozen om mee te vliegen. Ze kwalificeerden het toestel als een toestel waarmee je kon lezen en schrijven. In de loop van de 16 jaar waarin de S.IV in dienst geweest is, zijn er nogal wat kraakjes geweest. Dat kon je verwachten voor een kist die bedoeld was om te leren vliegen. Wanneer de instructeur het echter nodig vond om de leerling iets te verwijten, werd er in het eindoordeel van het onderzoeksrapport opgenomen: "betrokkene moet een deel van de schade vergoeden". Of te wel, de leerling draait voor een deel van de schade op.

De Le Rhone Oberursel motoren werden eind jaren '20, begin jaren '30, vervangen door de iets sterkere AS Mongoose IIa motor die 148 PK leverde. Hierdoor werd onder andere de klimsnelheid verhoogd; naar 1000 meter in 6 minuten en 48 seconden in plaats van 8 minuten. Overigens werd ook met andere motoren geëxperimenteerd. Zo kreeg de 119 tijdelijk een Siemens Sh.12 motor van 120 PK en de 128 een 125 PK Thulin G als proefmotor.

De Fokker S.IX was samen met de Koolhoven FK.51 de beoogde opvolger voor de Fokker S.II, S.IV en C.1. Inderdaad verdwenen de S.II en C.1 typen al snel van het toneel, zodat vanaf 1938 alleen de S.IV als "oud" toestel in dienst was. Met de Fokker S.IX schoot het niet echt op. De beslissing om Kromhout de motoren voor deze kist in licentie te laten bouwen, bleek niet je van het te zijn. Ook de Koolhoven FK.51 had het moeilijk: al in 1938 alleen werden 5 toestellen afgeschreven, tegenover 2 veel oudere Fokker S.IV toestellen...

Toen Duitsland in mei 1940 Nederland binnenviel waren er nog 14 Fokker S.IV toestellen in dienst. Drie stuks, de 108, 122 en 125 stonden bij Fokker voor reparatie en onderhoud. De overige 11 bevonden zich op Souburg, waar toen de Elementaire Vliegschool was gevestigd. Op 14 vertrokken 8 Fokker S.IV toestellen naar Frankrijk; drie toestellen, waaronder de 111 en 118 moesten achterblijven. Al eerder was een plan opgesteld om naar Berck-sur-Mer te vliegen. Kaarten hiervoor had men niet. Daarom besloot men de kustlijn te volgen. Drie toestellen moesten onderweg een voorzorgslanding maken en een ander exemplaar landde op het eiland Rozenburg.

Op 17 mei stonden in totaal 17 Fokker S.IV en S.IX toestellen op een vliegveld bij Caen. Daar kreeg men de opdracht om de toestellen te demonteren. Maar de volgende dag moest hier mee worden gestopt en kreeg het personeel opdracht om naar Engeland te vertrekken. Wat er daarna uiteindelijk met de toestellen is gebeurd is niet helemaal duidelijk. Van in elk geval 2 toestellen, de S.IX 47 en de S.IV 107 is bekend dat de Fransen ze hebben genaturaliseerd tot Frans toestel...

De Fokker S.IV 108 is in de oorlog overgebracht naar de TH in Delft, waar het de oorlog overleefde. Momenteel word het toestel gerestaureerd onder de bekwame leiding van Dick Funke. Het is de bedoeling de 108 te restaureren in de kleuren en specificaties van rond 1935, dus met de AS Mongoose.

Download:
Technische gegevens Fokker S.IV